حسابداری دارایی احتمالی

مطلب آموزشی 

دارایی های احتمالی

9آبان 1405

در حسابداری نیز همچون زندگی عادی و روزمره برخی از رویداد ها هستند که قابل پیش بینی نیستند و نمی شود به طور دقیق مشخص کرد که اتفاق خواهد افتاد یا نخواهد افتاد ولی تا حدودی می توان برآورد کرد که چه مقدار احتمال به وقوع پیوستن یک رویداد وجود دارد. یک رویداد مالی که حتی وقوع آن به صورت قطعی مشخص نیست هم می تواند به در تصمیم استفاده کنندگان از صورت های مالی تاثیر بگذارد، بنابراین این موضوع بسیار حائز اهمیت است که این موارد اگرچه در متن صورت های مالی نگه داری نمی شوند ولی در یادداشت های توضیحی افشا شده تا همه استفاده کنندگان از صورت های مالی از آن مطلع باشند.

بر اساس استاندارد های بین المللی دارایی احتمالی برخواسته از حوادث گذشته است که وجود آن با وقوع یا عدم وقوع یک یا چند رویداد در آینده نامشخص که کاملاً تحت کنترل واحد تجاری نیست تأیید خواهد شد.
دارایی مشروط نباید شناسایی شود و فقط در صورتی که تحقق منافع اقتصادی مربوط به آن قطعی باشد، باید شناسایی شود. در آن مرحله، دارایی دیگر یک دارایی احتمالی نمی باشد.

دارایی احتمالی یکی از موضوعات مهم استاندارد حسابداری شماره ۴ (ذخایر، بدهی‌های احتمالی و دارایی‌های احتمالی) است که هدف آن جلوگیری از شناسایی درآمدها و دارایی‌های غیرقطعی و ارائه صورت‌های مالی قابل اتکا است.

 دارایی احتمالی چیست؟

● دارایی احتمالی، دارایی بالقوه‌ای است که از رویدادهای گذشته ایجاد شده اما وجود آن تنها با وقوع یا عدم وقوع یک یا چند رویداد نامطمئن در آینده که خارج از کنترل واحد تجاری است، تأیید خواهد شد.

 مهم‌ترین اصل استاندارد

واحد تجاری نباید دارایی احتمالی را در صورت‌های مالی شناسایی کند.

زیرا ممکن است منافع اقتصادی مورد انتظار هرگز تحقق پیدا نکند و شناسایی زودهنگام آن باعث ارائه اطلاعات گمراه‌کننده و شناسایی سود تحقق‌نیافته شود.

 نمونه‌های دارایی احتمالی

● طرح دعوای حقوقی علیه شخص یا شرکت دیگر که نتیجه آن هنوز مشخص نیست.

● مطالبه خسارت از شرکت بیمه که پرداخت آن هنوز قطعی نشده است.

● مطالبه خسارت از پیمانکار یا فروشنده که رأی نهایی دادگاه صادر نشده است.

● درخواست دریافت غرامت از اشخاص ثالث که هنوز مورد تأیید قرار نگرفته است.

 نحوه برخورد حسابداری

–تا زمانی که ورود منافع اقتصادی محتمل یا قطعی نشده است:
هیچ ثبت حسابداری انجام نمی‌شود.

– اگر ورود منافع اقتصادی «محتمل» باشد:
– دارایی شناسایی نمی‌شود.
– در صورت اهمیت، فقط در یادداشت‌های توضیحی افشا می‌شود.

– اگر ورود منافع اقتصادی «تقریباً قطعی» باشد:
– دیگر دارایی احتمالی محسوب نمی‌شود.
– دارایی و درآمد مربوط طبق استانداردهای حسابداری شناسایی می‌شود.

 تفاوت دارایی احتمالی با بدهی احتمالی

● بدهی احتمالی در برخی شرایط باید در یادداشت‌های توضیحی افشا شود.

● اما دارایی احتمالی حتی در صورت احتمال زیاد نیز معمولاً شناسایی نمی‌شود و تنها در صورت اهمیت افشا خواهد شد.

● تنها زمانی در دفاتر ثبت می‌شود که تحقق منافع اقتصادی تقریباً قطعی باشد.

 مثال کاربردی

فرض کنید شرکت الف بابت خسارت واردشده به تجهیزات خود، از یک شرکت دیگر مبلغ ۱۰ میلیارد ریال مطالبه کرده و پرونده در دادگاه در جریان است.

– اگر احتمال پیروزی متوسط یا زیاد باشد:
هیچ دارایی یا درآمدی ثبت نمی‌شود.
– در صورت اهمیت، موضوع در یادداشت‌های توضیحی افشا می‌شود.

– اگر رأی قطعی دادگاه صادر شود یا دریافت مبلغ تقریباً قطعی گردد:
– دارایی و درآمد مربوط در دفاتر شناسایی می‌شود.

 ارتباط با قوانین مالیاتی

● صرف وجود یک دارایی احتمالی، درآمد مشمول مالیات ایجاد نمی‌کند.

● تا زمانی که درآمد طبق استانداردهای حسابداری شناسایی نشده و تحقق آن قطعی نباشد، مبنایی برای مطالبه مالیات وجود ندارد.

● پس از تحقق قطعی و ثبت درآمد، آثار مالیاتی آن مطابق قانون مالیات‌های مستقیم بررسی و اعمال خواهد شد.

 اشتباهات رایج

– ثبت درآمد قبل از صدور رأی قطعی دادگاه.

– شناسایی مطالبات خسارت صرفاً بر اساس احتمال موفقیت.

– انعکاس دارایی احتمالی در ترازنامه بدون وجود شواهد کافی.

– عدم افشای دارایی احتمالی بااهمیت در یادداشت‌های توضیحی.

همیار محاسب پارسه 

راه های ارتباطی ما : 

تلگرام – اینستاگرام – واتساپ – ایتا – روبیکا- بله 

09108295603

تلفن : 38412277-38421258