حسابداری مرکب

مطلب آموزشی 

20آبان 1405

تجزیه ،تحلیل و ثبت سند حسابداری مرکب

سند مرکب حسابداری، نوعی از سند حسابداری است که در آن بیش از دو حساب تحت تأثیر قرار می‌گیرند. در این نوع سند، چندین حساب به صورت همزمان بدهکار یا بستانکار می‌شوند. هدف از ثبت سند مرکب، ضبط دقیق معاملات پیچیده‌ای است که شامل چندین جزء یا مرحله هستند.

مثالی از ثبت سند مرکب می‌تواند خرید کالا به صورت نسیه باشد که در آن یک حساب دارایی (مثلاً حساب موجودی کالا) بدهکار و چند حساب دیگر (مانند حساب‌های پرداختنی و مالیات بر ارزش افزوده) بستانکار می‌شوند. در این حالت، مجموع مبالغ بدهکار با مجموع مبالغ بستانکار باید برابر باشد تا تعادل در دفاتر حسابداری حفظ شود.

سند مرکب در ثبت سند حسابداری برای ثبت معاملاتی استفاده می‌شود که به دلیل پیچیدگی یا تنوع، نمی‌توان آن‌ها را تنها با استفاده از ثبت ساده ضبط کرد. این نوع سند به حسابداران کمک می‌کند تا تصویر دقیق‌تر و جامع‌تری از وقایع مالی سازمان ارائه دهند.

در ادامه بررسی انواع ثبت های حسابداری، به بررسی سند ساده می‌پردازیم.

همانطور که میدانیم در حسابداری دوطرفه دو حساب را باید درگیر نماییم.
یکی در ستون بدهکار و دیگری در ستون بستانکار ، اگر یک مبادله دو حساب را مورد تاثیر قرار دهد از ثبت سند حسابداری ساده استفاده می نماییم .
گاهی اتفاق می افتد که از چند حساب استفاده نماییم و مبادلات ما را وادار نمایند که از چند حساب استفاده نماییم .
در این حالت از ثبت سند حسابداری مرکب استفاده می نماییم . این در حالتی است که مهم نیست از چند حساب در سمت بدهکار و بستانکار استفاده می نماییم.
در حسابداری و ثبت سند مرکب رسم بر این است که تمام حسابهای بدهکار قبل از حسابهای بستانکار به ثبت برسند.

 ثبت های مرکب را می توان به سه دسته تقسیم کرد:

▪️ یک حساب بدهکار و چند حساب بستانکار
▪️یک حساب بستانکار و چند بدهکار
▪️چند حساب بدهکار و چند حساب بستانکار

تمامی حساب ها در انتها ستون بدهکار و ستون بستانکار جمعی برابر دارند.

تجزیه و تحلیل مبادلات حسابداری مرکب

نمونه شماره یک

🖌آقای X خدمات انجام داده برای مشتری به ارزش ۷۰۰٫۰۰۰ ریال است که ۳۰۰٫۰۰۰ ریال آنرا دریافت و مبلغ ۴۰۰٫۰۰۰ ریال آنرا مشتری متعهد شد در ماه های بعدی بپردازد.

تعهد بدون ضمانت کتبی می باشد.

تجزیه و تحلیل مبادله :

وجه نقد و حسابهای دریافتنی هر دو دارایی میباشند و ماهیت آنها بدهکار میباشد در ستون بدهکار ثبت میشود .
زیرا در این مبادله این دو حساب دارایی افزایش یافته و افزایش آنها در ستون بدهکار سند حسابداری ثبت می شود . در مقابل این حسابها درآمد خدمات افزایش یافته است و به اندازه مجموع مقادیر بدهکار ، ستون بستانکار نیز باید ثبت داشته باشد.

 ثبت سند حسابداری :

حسابهای دریافتنی …………۴۰۰/۰۰۰ {بد}
وجه نقد…………………………. ۳۰۰/۰۰۰ {بد}
درآمد ………………..۷۰۰/۰۰۰ {بس}

شرح سند: حسابداری مبادله ارائه خدمات نقد و نسیه

نمونه شماره ۲

مبادله آقای X طی هزینه های انجام داده شده بابت اجاره دفتر ۹۰۰٫۰۰۰ ریال و ۱۵۰٫۰۰۰ ریال هزینه حقوق کارکنان و ۵۰۰٫۰۰۰ هزار ریال آب مصرفی .

تجزیه و تحلیل مبادله :
وجه نقد یک دارایی کم شده که این دارایی باید بستانکار شود وجه نقد بستانکار به میزان کل هزینه های صورت گرفته توجه به اینکه این هزینه ها نیز افزایش یافته و با علم بر اینکه هزینه ها ماهیت بدهکار دارن باید هریک از این هزینه ها بصورت تفکیک شده در ستون بدهکار سند حسابداری ثبت شود.

 ثبت سند حسابداری :

هزینه اجاره………………………۹۰۰٫۰۰۰ {بد}
هزینه حقوق……………………..۱۵۰٫۰۰۰ {بد}
هزینه آب و برق…………………۵۰۰٫۰۰۰ {بد}
وجوه نقد…………………….۱٫۵۵۰٫۰۰۰ {بس}

شرح سند: پرداخت هزینه حقوق و اجاره و آب به طور نقد

نمونه شماره ٣
مبادله حسابداری

آقای X صورتحساب برق مصرفی به میزان ۱۲٫۰۰۰ ریال دریافت نموده این مبلغ در روزهای آتی طی یک هفته پرداخت می شود.

تجزیه تحلیل حسابداری مبادله سوم

هزینه ها افزایش یافته هزینه برق مصرفی محاسبه شده و به آقای ناجی اعلام شده .

یک بدهی افزایش یافته و یک حساب پرداختنی نیز در سمت دیگر حساب افزایش یافته و بستانکار می شود .

ثبت سند حسابداری

هزینه آب و برق……….۱۲٫۰۰۰ {بد}

حسابهای پرداختنی……….۱۲٫۰۰۰ {بس}

شرح سند : ثبت دریافت صورتحساب برق

در نهایت به‌صورت مختصر باید گفت که هدف از ثبت اسناد حسابداری، ایجاد نظام و انضباط در شرکت است. هر شرکتی به ثبت اسناد حسابداری نیاز دارد. ثبت اسناد و مستندسازی از مهم‌ترین و اصلی‌ترین وظایف حسابدار یک شرکت به حساب می‌آید. از طرف دیگر اسناد مالی شرکت‌ها با حوزه‌های کاری مختلف، با هم تا حدودی تفاوت دارند. به همین خاطر برای جلوگیری از ایجاد مشکل در ثبت اسناد حسابداری ، حتما با مشاورین ما در همیار محاسب پارسه در ارتباط باشید . 

راه های ارتباطی ما : 

تلگرام – اینستاگرام – واتساپ- ایتا – روبیکا – بله 

09108295603

تلفن : 38412277-38421258