خــانـه
اهــداف و چشـم انـدازها
داستان یک تلاش
دربــاره مـا
تمـاس بـا مادارایی های غیر جاری
مطلب آموزشی
10 مرداد 1405
اگر داراییهای جاری را به عنوان جریان خون پرشتاب و روزمره در رگهای یک شرکت بدانیم، داراییهای غیرجاری بدون شک استخوانبندی، ریشههای عمیق و ستونهای سنگینی هستند که کل این سازه تجاری بر روی آنها بنا شده است. در پهنه استراتژیک ترازنامه، شرکتها نمیتوانند تمام سرمایه خود را در حسابهای جاری یا صندوقهای نقدی به شکل سیال نگه دارند؛ چراکه تولید ثروت پایدار، نیازمند ابزارهایی ماندگار است. ماشینآلاتی که دود اگزوزشان نماد حیات کارخانه است، سولههایی که سقف امنیت تولیداند و برندهایی که هویت شرکت را در بازار دیکته میکنند، اقلامی نیستند که برای فروخته شدن در هفته آینده خریداری شده باشند. آنها سرمایههای منجمد، اما زایندهای هستند که افق دیدشان فراتر از تقویم یکساله مالی است.
امروز به سراغ پی و زیرساخت ترازنامه یعنی بخش داراییهای غیرجاری (بلندمدت) میرویم؛ سرفصلی که وزن سرمایهگذاریهای بنیادین و قدرت عملیاتی آینده شرکت را به نمایش میگذارد.
داراییهای غیرجاری (Non-Current Assets)
داراییهای غیرجاری، به تمام اموال، حقوق مالی و داراییهایی اطلاق میشود که ماهیتی ماندگار دارند و انتظار نمیرود در طول یک سال مالی یا یک چرخه عملیاتی عادی به وجه نقد تبدیل شوند، بلکه برای پشتیبانی و استفاده در فرآیندهای درآمدزای بلندمدت نگهداری میشوند؛ رویدادی استراتژیک در نیمه پایینی ترازنامه که ظرفیت تولیدی ثروت پنهان شرکت را عریان میکند.
برای نمایش ارزش واقعی این داراییها، نمیتوان به قیمت فاکتور خرید اولیه (بهای تمامشده تاریخی) اکتفا کرد، زیرا فرسودگی و گذر زمان از ارزش آنها میکاهد.
ارزش دفتری دارایی ثابت = بهای تمامشده اولیه دارایی – استهلاک انباشته تا پایان دوره
مجموع داراییهای غیرجاری = (داراییهای ثابت مشهود) + (داراییهای نامشهود) + (سرمایهگذاریهای بلندمدت) + (سایر داراییها)
فرض کنید دفاتر مالی یک کارخانه، ارزش زیرساختهای فیزیکی خود را در پایان سال اینگونه ثبت کردهاند:
ارزش خرید ساختمان اداری و سوله: ۱۵ میلیارد تومان
بهای تمامشده ماشینآلات خط تولید: ۸ میلیارد تومان
تجهیزات و اتوماسیون اداری: ۷۰۰ میلیون تومان
مانده حساب استهلاک انباشته ماشینآلات (تا امسال): ۱.۵ میلیارد تومان
محاسبه خالص داراییهای غیرجاری بر اساس فرمول:
ارزش دفتری ماشینآلات: ۸ میلیارد – ۱.۵ میلیارد = ۶.۵ میلیارد تومان
مجموع داراییهای غیرجاری شرکت: ۱۵ میلیارد + ۶.۵ میلیارد + ۷۰۰ میلیون = ۲۲.۲ میلیارد تومان
معنای استراتژیک این عدد چیست؟ خروجی این محاسبات نشان میدهد که رقمی معادل ۲۲.۲ میلیارد تومان از سرمایه این کسبوکار در داراییهای بلندمدت قفل شده است تا بستر را برای فعالیت داراییهای جاری (تولید کالا و فروش) فراهم کند. تحلیلگر ارشد مالی با تقسیم سود عملیاتی بر این عدد، شاخص «بازده کل داراییها» را میسنجد تا مطمئن شود این کوه سنگین دارایی، به اندازهٔ وزنش، برای شرکت درآمد و ارزش افزوده خلق میکند، نه اینکه فقط هزینه نگهداری روی دست مجموعه بگذارد.
در اقتصاد نوین، گاهی ارزش یک نرمافزار تخصصی، حق امتیاز یک فرمول شیمیایی، یا برند ثبتشده شرکت (داراییهای نامشهود)، صدها برابر ساختمان اداری آن ارزش دارد. نادیده گرفتن ثبت یا عدم تقویم این داراییها، ترازنامه را لاغر و ضعیف نشان میدهد. از سوی دیگر، اصرار بر نگهداری قیمتِ زمین به نرخ خرید ده سال پیش (بدون انجام تجدید ارزیابی داراییها)، ساختار سرمایه شرکت را در نگاه بانکها و سرمایهگذاران کاملاً مخدوش، قدیمی و غیرواقعی جلوه میدهد.
هزینههای استهلاک داراییهای غیرجاری، یکی از اولین نقاطی است که ممیزان مالیاتی برای رد هزینهها و بالا بردن سود مشمول مالیات به سراغش میآیند! تله مالیاتی در سامانه مودیان زمانی رخ میدهد که شرکتها تجهیزات یا ماشینآلات سنگینی را خریداری میکنند، اما فاکتور آن را در سامانه مودیان به عنوان «خرید مصرفی یا مواد اولیه» تایید میکنند تا کل مبلغ را یکجا هزینه کنند! ممیز سیستمی با تقاطعگیری کالاها، این تقلب را کشف کرده، هزینه را رد، دارایی را به سرفصل غیرجاری منتقل و شرکت را به دلیل عدم ثبت صحیح دارایی ثابت و صدور اطلاعات خلاف واقع، با جرایم سنگین مالیاتی و رد اعتبار ارزش افزوده خرید مواجه میکند.
هم اکنون ، به ساختار و تراز داراییهای غیرجاری کارگاه خود نگاهی بیندازید:
آیا ماشینآلات و ساختمانهای شما بر اساس نرخهای قانونی استهلاک، دفاتر شما را شفاف کردهاند و اسناد خریدشان در سامانه مودیان به عنوان دارایی ثابت ثبت شده است، یا مخلوط کردن مخارج سرمایهای و جاری، یک بمب ساعتی مالیاتی را در ترازنامه شما فعال کرده است؟
شرکت همیار محاسب پارسه متعهد به ارائه خدمات حسابداری و مالیاتی با بالاترین استانداردهای کیفیت هستیم. با تیمی متخصص و حرفهای، هر نیاز کسبوکار شما را به راهحلی کارآمد تبدیل میکنیم. با همیار محاسب پارسه آیندهی موفقیتآمیز خود را تضمین کنید.
راه های ارتباطی :
تلگرام – اینستاگرام – واتساپ – ایتا – روبیکا – بله
09108295603
تلفن : 38421258