فروش

برگشت از فروش | ثبت حسابداری + نکات مالیاتی

مطلب آموزشی 

18شهریور ماه 1405

برگشت از فروش یعنی مشتری تمام یا بخشی از کالای خریداری‌شده را به دلایلی مثل معیوب بودن یا مغایرت با سفارش به فروشنده برگرداند.

 ماهیت حساب:
«برگشت از فروش» کاهنده درآمد فروش و دارای ماهیت بدهکار است.

 فروش نقدی ۱۲۰ میلیون ریالی و برگشت کامل:

بدهکار: برگشت از فروش ۱۲۰,۰۰۰,۰۰۰
بستانکار: بانک/صندوق ۱۲۰,۰۰۰,۰۰۰

 اگر فروش نسیه بوده:

بدهکار: برگشت از فروش ۱۲۰,۰۰۰,۰۰۰
بستانکار: حساب‌های دریافتنی ۱۲۰,۰۰۰,۰۰۰

 فروش مشمول ارزش افزوده ۱۰٪

اگر اصل کالای برگشتی ۱۲۰ میلیون ریال باشد:

اصل کالا: ۱۲۰,۰۰۰,۰۰۰
مالیات و عوارض: ۱۲,۰۰۰,۰۰۰
جمع: ۱۳۲,۰۰۰,۰۰۰

ثبت:

بدهکار: برگشت از فروش ۱۲۰,۰۰۰,۰۰۰
بدهکار: مالیات و عوارض ارزش افزوده ۱۲,۰۰۰,۰۰۰
بستانکار: بانک/حساب‌های دریافتنی ۱۳۲,۰۰۰,۰۰۰

کل مبلغ ۱۳۲ میلیون را در «برگشت از فروش» ثبت نکنید؛ اصل فروش و مالیات باید تفکیک شوند.

 برگشت جزئی:
مثلاً ۳۰٪ از فروش فوق:

اصل برگشت: ۳۶,۰۰۰,۰۰۰
مالیات: ۳,۶۰۰,۰۰۰
جمع: ۳۹,۶۰۰,۰۰۰ ریال

 سیستم دائمی:
اگر کالای برگشتی قابل فروش مجدد باشد، بهای تمام‌شده آن نیز برمی‌گردد. مثلاً با بهای تمام‌شده ۸۵ میلیون:

بدهکار: موجودی کالا ۸۵,۰۰۰,۰۰۰
بستانکار: بهای تمام‌شده کالای فروش‌رفته ۸۵,۰۰۰,۰۰۰

در سیستم ادواری، اصلاح موجودی و بهای تمام‌شده با هر برگشت به روش سیستم دائمی انجام نمی‌شود و در محاسبات پایان دوره اثر می‌گذارد.

 نکات مالیاتی و سامانه مودیان

● برگشت واقعی، فروش خالص را کاهش می‌دهد؛ اما صرف ثبت حسابداری کافی نیست.
● صورتحساب اولیه، مستند برگشت و مدارک انبار باید قابل تطبیق باشند.
● در معامله مشمول ارزش افزوده، مالیات و عوارض مربوط به کالای برگشتی نیز باید اصلاح شود.
● اگر فروش اولیه صورتحساب الکترونیکی داشته، برگشت باید مطابق مقررات سامانه مودیان و با صورتحساب مرجع اصلاح شود.

اگر کالا آسیب‌دیده و غیرقابل فروش باشد، نباید بدون بررسی، آن را به همان مبلغ به موجودی عادی برگرداند؛ وضعیت و ارزش قابل بازیافت کالا باید بررسی شود.

چک‌لیست حسابدار:
فاکتور اولیه + مقدار برگشتی + تخفیف + ارزش افزوده + نقدی/نسیه بودن + بهای تمام‌شده + رسید انبار + صورتحساب الکترونیکی = برگشت فروش صحیح

 فرمول نهایی:
فروش − برگشت از فروش و تخفیفات = فروش خالص

 نکته :
برگشت از فروش فقط «بدهکار برگشت از فروش» نیست؛ باید هم‌زمان درآمد، مطالبات/بانک، ارزش افزوده، موجودی، بهای تمام‌شده و صورتحساب الکترونیکی کنترل شوند.