مطلب آموزشی
COGS چیست و چرا برای حسابدار حیاتی است؟
در حسابداری COGS مخفف Cost of Goods Sold است و به معنای بهای تمام شده کالا فروش رفته می باشد .
بهای تمام شده یکی از شاخصهای سنجش عملکرد شرکت است. با محاسبه این عدد مدیران برنامه ریزی بهتری برای هزینه های تولید یا دستمزد خواهند داشت. شیوه های تولید و تصمیمات سرمایهگذاران بهوسیله تجزیهوتحلیل گزارش بهای تمام شده مشخص میشود.
فروشندههای عمده، شرکتهای ارائهدهنده خدمات، شرکتهای بیمه، تولیدکنندگان و فروشندگان تولیدات همگی ناگزیر از محاسبه بهای تمام شده هستند.
بهای تمام شده کالای فروش رفته جمع تمام هزینه مستقیم حقوق و دستمزد نیروی کار، مزایای پرداختی و مواد مصرفی با هزینههای مستقیم و سربار تولید کالای فروش رفته است.
به زبان ساده:
COGS نشان میدهد کالایی که فروختهاید، واقعاً چقدر برای شما هزینه داشته است.
در COGS دقیقاً شامل چه هزینههایی است؟
بهای تمامشده فقط شامل هزینههای مستقیم و قابل انتساب به کالا یا خدمت فروختهشده است، از جمله:
✔️ مواد اولیه یا کالای خریداریشده
✔️ دستمزد مستقیم نیروی کار تولید
✔️ هزینههای مستقیم تولید (برق خط تولید، استهلاک ماشینآلات تولیدی و …)
نکته مهم : اما این هزینهها جزء COGS نیستند:
تبلیغات و بازاریابی
هزینه فروش و توزیع
هزینههای اداری و دفتری
این موارد هزینههای عملیاتیاند، نه بهای تمامشده.
ماهیت حساب COGS
حساب بهای تمامشده کالای فروشرفته یک حساب هزینهای است
🔹 ماهیت آن بدهکار است
🔹 مستقیماً سود و زیان را تحت تأثیر قرار میدهد
هرچه COGS بیشتر باشد – سود کمتر خواهد بود.
فرمول محاسبه COGS (سیستم ادواری)
مخصوص واحدهای بازرگانی که موجودی را دورهای محاسبه میکنند:
بهای تمامشده کالای فروشرفته =
موجودی ابتدای دوره
+خرید خالص
− موجودی پایان دوره
بهای تمام شده کالای فروش رفته =موجودی ابتدای دوره +خرید خالص _ موجودی پایان دوره
خرید خالص یعنی:
خرید − برگشت از خرید − تخفیفات خرید
فرمول COGS در واحدهای تولیدی
در واحدهای تولیدی، تمرکز روی کالای ساختهشده است:
بهای تمامشده کالای فروشرفته =
موجودی ابتدای دوره کالای ساختهشده
بهای تمامشده تولید
− موجودی پایان دوره کالای ساختهشده
بهای تمام شده کالای فروش رفته =موجودی ابتدای دوره کالای ساخته شده +بهای تمام شده تولید – موجودی پایان دوره کالای ساخته شده
ثبت حسابداری COGS چگونه است؟
در زمان فروش کالا:
بدهکار: بهای تمامشده کالای فروشرفته
بستانکار: موجودی کالا (یا کالای ساختهشده)
این ثبت همزمان با ثبت فروش انجام میشود، اما در سندی جدا از درآمد فروش.
نکته کلیدی حسابداری و مالیاتی
اشتباه در محاسبه COGS میتواند باعث شود:
سود غیرواقعی گزارش شود
مالیات اشتباه محاسبه گردد
گزارشهای مدیریتی گمراهکننده شوند
به همین دلیل، COGS یکی از حساسترین حسابها در حسابداری و مالیات است.
شما اگر امروز یک فاکتور فروش ثبت کنید،
میدانید دقیقاً کدام هزینهها باید وارد COGS شوند و کدام نه
(COGS) یکی از اساسیترین ابزارهای پایه در مدیریت اصولی و صحیح مؤسسات محسوب میشود. بدون در نظر گرفتن (COGS) نمیتوان تصمیمات درست و اندیشمندانه در باب اداره مؤسسه اتخاذ کرد. کاملاً روشن است که اگر مدیران واحدهای تولیدی و مؤسسات، گزارش دقیق و منظمی از هزینهها نداشته باشند، در روند مدیریتی خود به مشکلات زیادی بر میخورند.
اگر در ارتباط با محاسبه بهای تمام شده نیازمند مشاوره مالی هستید؟ سوال و موضوعتان را از طریق شماره تلگرام – ایتا – واتساپ 09108295603 یا در بخش نظرات با ما ( همیار محاسب پارسه ) در میان بگذارید.


