تفاوت ذخیره و اندوخته

مطلب آموزشی

تفاوت ذخیره و اندوخته در حسابداری و مالیات

ذخایر قابل قبول و غیر قابل قبول مالیاتی

مفهوم ذخیره و اندوخته
طبق تعریف استاندارد های حسابداری ، ذخیره نوعی بدهی میباشد که زمان تسویه یا تعیین مبلغ واقعی آن همراه با ابهام میباشد، ذخیره گرفتن در حسابداری برای هزینه های که محقق شده اند.

ذخیره و اندوخته در حسابداری
پیش از بررسی تفاوت ذخیره و اندوخته در حسابداری، بهتر است با مفاهیم کلی این دو اصطلاح آشنا شویم.

ذخیره در حسابداری، نوعی بدهی است که زمان تسویه و یا تعیین مبلغ آن توام با ابهام نسبتا قابل توجه است. به عبارت دیگر، ذخیره‌گیری در حسابداری برای هزینه‌هایی که محقق شده‌اند اما میزان دقیق و زمان دقیق تسویه آنها مشخص نیست، انجام می‌شود. این مسئله، وجه تمایز حساب ذخیره با سایر حساب های پرداختنی است.

یکی از اصلی‌ترین دلایل تعدیل سود، برگ تشخیص سنگین و جرائم مالیاتی، شناسایی نادرست ذخایر است.

اصل طلایی مالیاتی ذخایر
❗️ هر ذخیره‌ای در حسابداری، الزاماً هزینه قابل قبول مالیاتی نیست.
ذخیره فقط زمانی قابل قبول است که:
●در مواد ۱۴۷ یا ۱۴۸ ق.م.م تصریح شده باشد.
●یا مستند به آیین‌نامه و بخشنامه معتبر باشد.
●و اسناد مثبته کافی داشته باشد.

 ذخایر قابل قبول مالیاتی (با رعایت شرایط)
1️⃣ ذخیره مزایای پایان خدمت کارکنان
 مستند قانونی:
●ماده ۱۴۸ قانون مالیات‌های مستقیم
●استاندارد حسابداری شماره ۴
 شرایط پذیرش:
□محاسبه بر اساس روش اکچوئری یا محاسبه دقیق سنوات
□مبتنی بر حقوق و مزایای مشمول
□ثبت در حساب هزینه دوره
در صورت رعایت شرایط -> قابل قبول مالیاتی

2️⃣ ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول
 مستند قانونی:
●ماده ۱۴۸ ق.م.م
●آیین‌نامه مطالبات مشکوک‌الوصول
 شرایط بسیار مهم:
وجود اسناد فروش
ارائه لیست بدهکاران
اثبات پیگیری وصول (اخطار، اظهارنامه، مکاتبه)
گذشت زمان متعارف از سررسید
✔️ فقط در این صورت → قابل قبول مالیاتی
3️⃣ ذخیره مطالبات لاوصول (سوخت‌شده)
 مستند قانونی:
ماده ۱۴۸ ق.م.م
 شرایط:
حکم قطعی دادگاه
یا ورشکستگی بدهکار
یا دلایل غیرقابل انکار عدم وصول
قابل قبول قطعی

4️⃣ ذخیره هزینه‌های تحقق‌یافته پرداخت‌نشده
 مثال:
•حقوق و مزایای پرداخت‌نشده
•حق بیمه پرداخت‌نشده
•مالیات حقوق پرداخت‌نشده
 شرط:
بدهی قطعی شده باشد
فقط پرداخت آن به دوره بعد منتقل شده باشد.
✔️ قابل قبول مالیاتی

 ذخایر غیرقابل قبول مالیاتی (حتی اگر حسابداری صحیح باشند)

1️⃣ ذخیره دعاوی حقوقی در جریان
تا قبل از رأی قطعی دادگاه:
بدهی محقق نشده
صرفاً احتمال است.
غیرقابل قبول مالیاتی

2️⃣ ذخیره کاهش ارزش دارایی‌ها
 شامل:
کاهش ارزش موجودی کالا
کاهش ارزش سرمایه‌گذاری‌ها
کاهش ارزش دارایی ثابت
به‌جز موارد خاص تصریح‌شده → رد کامل، تلگرام خانه حسابداری، در مالیات

3️⃣ ذخیره هزینه‌های احتمالی آینده
 مثال:
تعمیرات اساسی آینده
هزینه‌های پیش‌بینی‌شده سال بعد
هزینه‌های بازسازی
 اصل تطابق حسابداری ≠ پذیرش مالیاتی
غیرقابل قبول

4️⃣ ذخیره گارانتی و خدمات پس از فروش
حتی اگر:
سابقه پرداخت وجود داشته باشد.
درصد منطقی باشد.
 چون پرداخت قطعی نشده → غیرقابل قبول مالیاتی

5️⃣ ذخایر احتیاطی و مدیریتی
 ذخیره برای:
•نوسان قیمت ارز
•ریسک بازار
•سیاست محافظه‌کارانه مدیریت
 فاقد پشتوانه قانونی → مردود

نکته بسیار مهم اظهارنامه‌ای
تمام ذخایر غیرقابل قبول: ✔️ باید در جدول تعدیلات افزایشی اظهارنامه مالیاتی برگشت داده شوند.
 عدم برگشت = تشخیص مالیات + جریمه

جمع‌بندی
✔️ قانون، نه استاندارد، معیار پذیرش مالیاتی است.
✔️ هر ذخیره بدون سند و ماده قانونی = رد قطعی
✔️ ذخیره ابزار شفاف‌سازی سود است، نه کاهش مالیات
✔️ ممیز به نیت توجه ندارد، فقط به عدد، سند و قانون

شرکت همیار محاسب پارسه 
راه های ارتباطی ما : تلگرام – ایتا – واتساپ 

09108295603  تلفن 38421258